Çапла пĕтĕмлетрĕ Муркаш муниципа­литет округне июлĕн 8-мĕшĕнче ре­спубликăран килнĕ пысăк делегаци.

Ĕç ушкăнĕнче çаксем пулчĕç: Чăваш Ре­спубликин Пуçлăхĕ çумĕнчи Общество кана­шĕн ертÿçи, «Чăваш Республикин Пуçлăхĕн контролĕнче» проекта пурнăçлассипе ĕç ушкăнĕн ертÿçи Наталия Партасова, Чăваш Республикин строительствăпа архитектура, пурăнмалли çурт-йĕрпе коммуналлă хуçалăх министрĕ Владимир Максимов, Чăваш Респу­бликин Общество палатин ертÿçи Ванифатий Шайкин, Чăваш Республикин сывлăх сыхлав министрĕн тивĕçне вăхăтлăх пурнăçлакан Олеся Игнатьева, «ГлавИнвестСтрой» чикĕл­лĕ яваплăхлă обществăн ертÿçи Алексей Ма­каров тата ыттисем.

Делегацие Муркаш муниципалитет округ пуçлăхĕ Алексей Матросов, округ админи­страцийĕн пуçлăхĕн социаллă ыйтусемпе ĕçлекен çумĕн тивĕçне пурнăçлакан – вĕренÿ пайĕн ертÿçи Зоя Дипломатова, Муркаш муни­ципалитет округĕн Общество палатин ертÿçи Владимир Никитин тата ыттисем кĕтсе илчĕç.

Аса илтеретпĕр. 2025 çулхи апрель уйăхĕн­че регион пуçлăхĕ Олег Николаев сĕнĕвĕпе Чăваш Республикин Экономикăн аслă канашĕн ларăвĕнче «Чăваш Республикин Пуçлăхĕн контролĕнче» проект çирĕплетрĕç. Вăл соци­аллă пĕлтерĕшлĕ объектсен строительствипе реконструкци, хăтлăх ĕçĕсем патне тата реги­он пурнăçĕнчи ытти аспекта общественноçа явăçтарма май парать. Проект обществăлла контроль мероприятийĕсене пĕрлештерет, влаçпа халăх хушшинчи шанăçлăха çирĕпле­тет, регион ертÿçин хушăвне епле пурнăçла­нине контрольте тытма май парать. Ĕçе çапла майпа йĕркелени строительсене ĕçрен пăрас­синчен хăтарать, çав хушăрах объектсенчи лару-тăрăва объективлă хак пама пулăшать. Объектсенчи ĕç пурнăçлассин вăхăтне тата пахалăхне тĕрĕслеме республика правитель­ствин, Чăваш Ен Пуçлăхĕ çумĕнчи Обществăл­ла канаш пайташĕсене, Общество палатин пайташĕсене тата хăй тĕллĕн ĕçлекен экс­пертсене явăçтараççĕ. Проектăн тĕп тĕллевĕ – объектсенчи чăн лару-тăрупа паллашасси. Пĕтĕмлетсе каласан вара çакă çынсен пурнăç условине лайăхлатма пулăшмалла. Чăваш Ен социаллă проектсен эффективлхăне ÿстерес çул-йĕрпе пырать.

Ĕçлĕ делегаци округри икĕ строительство объектне çитсе курчĕ: Муркаш тĕп больницин поликлиникине тата Москакассинчи «Коло­кольчик» ача садне. Çак икĕ объекта тăвас­сипе «ГлавИнвестСтрой» чикĕллĕ яваплăхлă общество тимлет.

– Юлашки 5 çулта – региона Олег Николаев ертсе пынă тапхăрта – çĕнетнĕ, юсанă вĕренÿ, медицинăпа культура учрежденийĕсем нумай­ланса пыраççĕ. Кăçалхи çул Муркаш округĕн­че çĕнелнĕ социаллă пĕлтерĕшлĕ икĕ объект ĕçлеме пуçламалла, ку, паллах, савăнтарать. Чи пĕлтерĕшли – çак объектсене килĕшÿре палăртнă вăхăтра вĕçлесси, – терĕ Наталия Партасова.

Çĕнĕ поликлиника çынсемшĕн пысăк пĕл­терĕшлĕ объект. Ăна хута яни çынсен пур­нăçĕпе сывлăх шайне лайăхлатма май парать. Ку вара паллах регион ăнăçлăхĕпе çыхăннă. Объект патшалăх пахалăх стандарчĕпе вăя кĕмелле. Ăна «Вăрăм та хастар пурнăç» наци проекчĕ шайĕнче тăваççĕ.

Объект валли федераци бюджетĕнчен 191 млн тенкĕ уйăрнă. Ку суммăна оборудо­вани туянасси кĕмест. Килĕшÿ тăрăх, объек­та çулталăк вĕçленнĕ тĕле туса пĕтермелле. Унта пĕр сменăра 150 çын хăйĕн сывлăхне тĕрĕслеттерме, çирĕплетме пултарать.

Поликлиника пулас вырăнти йывăç-тĕме йăлтах каснă, çĕр чавас, никĕс хурас ĕçсем пыраççĕ. Подрядчик каланă тăрăх, строитель­ство ĕçĕ икĕ эрне графикран юлса пырать. Медицина оборудованийĕпе, сĕтел-пуканпа тивĕçтересси Чăваш Республикин Сывлăх сыхлав министерствин «Центр ресурсного обеспечения государственных учреждений здравоохранения» хысна учрежденийĕ çинче. Çак вăхăт тĕлне вĕсене туянас тĕлĕшпе доку­ментаци хатĕрлес ĕç пырать.

– Поликлиника тума лайăх вырăн суйланă. Округра пурăнакансен хисепĕ пĕчĕк мар, кун­та пĕчĕккисене те, аслисене те йышăнĕç. Кон­трактпа килĕшÿллĕн ку объект çĕнĕ çултан ĕçлеме пуçламалла, çакна пирĕн пурнăçла­малла. Çитменлĕхсем пур, вĕсене пĕтермел­ле, – терĕ Наталия Партасова.

Объектри ĕç мĕнле пынине контроль­те тытма телеграм-каналта ушкăн йĕрке­ленĕ, видеокамерăсем лартнă. Хальхи тĕп задача – монолит плитине хурасси çине тухасси. Ĕçе контрольте тытма майсем çителĕклĕ. Ĕç ушкăнĕ строительство кон­трольне округри Общество палатин пай­ташĕсене явăçтарма, июль вĕçленнĕ тĕле графикра палăртнă вăхăта çитме, ĕçлекен­сене йышне ÿстерме сĕнчĕ. Подрядчик объ­екта вăхăтра вĕçлеме шантарчĕ.

– Муркашра паян поликлиника тăватпăр, вăл 150 çын валлилĕх пулать. Объекта туса пĕтерсен кунта ача-пăча тухтăрĕсем ĕçлĕç, çынсене отоларинголог, офтальмолог, невро­лог, дерматовенеролог, эндокринолог, инфек­ционист тата ытти специалистсем йышăнĕç. Çакăнтах УЗИ кабинечĕ те пулмалла, – терĕ Муркаш больницин тĕп врачĕ Оксана Попова.

Тепĕр объект – Москакассинче. «Моло­дежь и дети» наци проекчĕ шайĕнче унта 160 ача вырнаçмалăх ача сачĕ тăвас ĕç вĕçленсе пырать. Москакассинче «Колокольчик» ача садне тĕпрен тума тытăнни вырăнта пурăна­кансем валли парнепе танах. Кĕçех çĕнĕ çурт хăйĕн алăкĕсене уçĕ. Учреждени хута кайнă май кунта ачасен çичĕ ушкăнне йышăнĕ.

Çак ĕçĕн заказчикĕ – Чăваш Ен Строитель­ство министерствин «Республиканская служ­ба единого заказчика» хысна учрежденийĕ. Патшалăх контрактне 2023 çулхи декабрĕн 30-мĕшĕнче «ГлавИнвестСтрой» чикĕллĕ яваплăхлă обществăпа тунă. Проектпа смета документацине пушар хăрушсăрлăх, газифи­каци, террортан сыхланас хушма ĕçсене кĕрт­нипе ĕçе июнĕн 2-мĕшĕнче вĕçлеме палăрт­нă. Пĕтĕмĕшле ĕçсен хакĕ 219 миллион та 337 пин те тенкĕпе танлашать.

Çак вăхăт тĕлне подряд организацийĕ ик­кĕмĕш хутри шалти ĕçсене вĕçлесе пырать, территорие хăтлăх кĕртес ĕç те нумай юлман, котельнăйĕнче ĕçсем пыраççĕ. Объектри ĕçсене 94 процент пурнăçланă. Подрядчик кун­та ĕçлекен çынсене кирлĕ чухлĕ явăçтарман, ĕç алли çителĕксĕр. Картишĕнче ачасем вылямалли лаптăксем, спорт зони пур. Территоринче газонсем йĕркеленĕ, тавралăха симĕслетме материал туяннă. Ача садне кĕнĕ çĕрте велопарковка, çунашкасемпе коля­скăсем лартмалли ятарлă вырăн пур.

– Эпир паян Муркаш округĕнче пулса куртăмăр. Икĕ объекчĕ те пĕчĕк мар, ĕçе вăхăтрах вĕçлессе шансах тăратпăр. Паянхи кун тĕлне объектсенчи ĕçсем графикран кăшт юлса пыраççĕ. Строительство мĕнле пыни он­лайн трансляцинчен курăнать. Поликлиника сывлăх çирĕплĕхĕ валли, ача сачĕ çак тер­риторинчи ачасене питĕ кирлĕ. Пирĕн тĕллев – объектсенчи ĕçе май пур таран хăвăртрах вĕçлеме майсем туса парасси, – терĕ Чăваш Республикин строительствăпа архитектура, пурăнмалли çурт-йĕрпе коммуналлă хуçалăх министрĕ Владимир Максимов.

Муркаш округĕнче шкулчченхи ÿсĕмри ача çулталăк пуçламăшĕ тĕлне 1016, иртнĕ çул 1376 пулнă, 2023 çулта – 1478. Шкулчченхи вĕренÿ учрежденийĕсенче 855 воспитанник, садиксене ачасен 84,2 проценчĕ çÿрет.

Москакасси территори пайĕнче 1 çулччен­хи 22 ача пурăнать. Вĕсем пурте округри ача садне çÿреме электронлă черете çырăннă. Çак территоринче пурăнакан 90 ача тĕрлĕ ача садне çÿрет. Москакасси шкулĕнче 54 ача вы­рнаçмалăх шкуллченхи 2 ушкăн ĕçлет, унта 37 ача çÿрет.

– Паян пирĕн округра пысăк ĕç пулса ир­трĕ. Поликлиника тата ача сачĕн строитель­ствине çитсе куртăмăр. Ĕçсем графикран юлса пыраççĕ пулсан та объектсене вĕçлес­си ытла кая юлмасса шанатпăр. Муркашсем нихăçан та япăх ĕçлесе пыман. Ĕçре те, спор­тра та, культура мероприятийĕсенче эпир хастар. Çавна кура Чăваш Республикин Пра­вительстви Муркаш округне çителĕклĕ чухлĕ тимлĕх уйăрать. Регион ертÿлĕхне эпир çакăн пек пулăшушăн тав тăватпăр, – терĕ Муркаш муниципалитет округĕн Общество палатин ертÿçи Владимир Никитин.

Роза ИЛЛАРИОНОВА